Opublikowano Dodaj komentarz

ATLAS POLSKICH STROJÓW LUDOWYCH nr 49 – spis treści

Jubileuszowy tom serii APSL w 70-lecie jej powstania będzie prezentował materiały z konferencji „(Re)konstrukcje strojów ludowych a manifestowanie przynależności regionalnej”, która odbyła się w październiku 2019 roku w Muzeum Etnograficznym im. F. Kotuli w Rzeszowie.

1. Mariola Tymochowicz, „Współczesne funkcje tradycyjnego ubioru chłopskiego”
2. Anna Drożdż, „Człowiek i jego codzienność w fotografii archiwalnej Polskiego Atlasu Etnograficznego”
3. Klára Brožovičová, „Folk costume in everyday use: last generation of wearers in South Moravian region” / „Strój ludowy do codziennego użytku: ostatnie pokolenie osób noszących w południowomorawskim regionie”
4. Olena Kozakevych, „Kobiece czepce ażurowe na Pokuciu w końcu XIX – na początku XXI wieku: lokalne cechy artystyczne”
5. Magdalena Fołta, „Batikowy druk ludowy na płótnie – próba rekonstrukcji zapomnianego rzemiosła”

I. POMORZE

6. Aleksandra Paprot-Wielopolska, „Tożsamość ukryta w stroju? O potrzebie posiadania tradycyjnego stroju ludowego na Ziemiach Zachodnich i Północnych”
7. Łukasz Kępski, „<Tradycyjny> strój żuławski w świetle analizy źródeł historycznych. Pomiędzy historią a pragnieniem posiadania”
8. Anna Weronika Brzezińska, Kamila Gillmeister, „Strój kociewski – rekonstrukcja na życzenie?”
9. Anna Czachorowska, „Historia powojennych badań i prób rekonstrukcji stroju ludowego dawnych mieszkańców Warmii i Mazur”

II. WIELKOPOLSKA

10. Joanna Minksztym, „Zrekonstruowane czy wymyślone? Rewitalizacja strojów ludowych w Wielkopolsce – uwagi praktyka”
11. Dorota Angutek, „Przebieg i stan badań nad ludowymi strojami krajniackimi (1830–2010)”
12. Alicja Gniazdowska , „Edukacja regionalna dzieci w oparciu o chazacki strój ludowy z okolic Chojna”

III. ŚLĄSK

13. Elżbieta Oficjalska, „Strój kobiet wspólnoty braci morawskich w Gnadenfeld na Górnym Śląsku”
14. Magdalena Toboła-Feliks, „Między tradycją a nowoczesnością – twórcze i odtwórcze rekonstrukcje stroju rozbarskiego”
15. Ewa Cudzich, „Tradycja a innowacja – strój górali Beskidu Śląskiego we współczesnym zwierciadle”
16. Tymoteusz Król , „Strój wilamowski nieznany. Próba zarysowania niezbadanych aspektów stroju”
17. Justyna Majerska-Sznajder, „Współczesny męski strój wilamowski jako wyznacznik tożsamości użytkowników”

IV. MAZOWSZE i PODLASIE

18. Elżbieta Piskorz-Branekova, „Próby rekonstrukcji strojów ludowych z okolic Warszawy na przykładzie stroju radzymińskiego”
19. Grzegorz Ślesicki, „Strój Ziemi Zawkrzeńskiej na podstawie ubiorów ludowych z parafii w Lubowidzu”
20. Aleksandra Pluta, „Krajki – tkane pasy z Sokólszczyzny i terenów przygranicznych jako zapomniany element stroju ludowego”
21. Katarzyna Bielawska, “Ludowe wyszywanki występujące na koszulach męskich z Narewki w województwie podlaskim”

V. MAŁOPOLSKA

22. Maciej Jastrzębski, „Strój ludowy w rejonie Urzędowa pod koniec XIX i na początku XX wieku”
23. Stanisława Trebunia-Staszel, „Rekonstrukcje, konstrukcje i transpozycje we współczesnym stroju podhalańskim, a manifestowanie tożsamości regionalnej”
24. Patryk Rutkowski , „Zatarte tradycje – współczesny strój w północnej i wschodniej części regionu Lachów Sądeckich”

Opublikowano Dodaj komentarz

Wspomnienia z Kociewie Design Festiwal 2020

Dnia 9 lutego 2020 r. odbył się II Kociewie Design Festiwal w Skurczu. Jest to pierwsze wydarzenie rozpoczętego 8 lutego 2020 r. VI Kongresu Kociewskiego. I tym razem brałem udział w tym wydarzeniu, więc czas trochę o nim opowiedzieć.

W odwiedzinach u Rodziny
To dopiero drugi raz, jak jestem na Kociewiu, a uczucie jakbym odwiedzał rodzinę, z która mieszka tylko trochę dalej odemnie. Znajome miejsca – Skórcz, Barłożno, Mirotki – i ludzie – Dorota Piechowska i jej rodzina, Działacze Kociewscy, Wolontariusze.

Wykłady
W tym roku mój wykład nie był tak obszerny, jak w zeszłym, więc zmieściłem się w wyznaczonym czasie prelekcji. Tak jak poprzednia, poświęcona była haftowi kociewskiemu, ale tym razem prezentowałem wyniki moich badań poczynione pomiędzy Festiwalami.

Oprócz mojego wykładu odbyło się kilka innych, prezentujące różnorodną tematykę, dla których Kociewie stało się wątkiem przewodnim. Dla mnie najciekawsze były wykłady Patrycji Frenkiel poświęcony niematerialnemu dziedzictwu kulturowemu oraz Kamili Gillmeister, która zaprezentowała wyniki swoich badań nad strojem kociewskim.

Smaki Kociewia
Koło Gospodyń Wiejskich Mirotki ugościło nas pysznymi daniami regionalnymi. Zwłaszcza w pamięci utkwił mi szandar i przepyszne ruchanki nadziewane jabłkiem. Naprawdę były bardzo dobre, a musicie wiedzieć, że nie przepadam specjalnie za wypiekami nadziewanymi jabłkami i dla tego należy się Panią z KGW szczególna pochwała.

Jarmark i Występy
Tego roku zaprezentowało się wielu wystawców, więcej niż w zeszłym roku. Specjalnie na Kociewie Design Festiwal przygotowałem nową teczkę „Wzory Haftu – Haft Kociewski Szkoła Morzeszczyńska”, która cieszyła się zainteresowaniem odwiedzających część wystawienniczo-widowiskową festiwalu.

Ale nic nie mogło się równać tego dnia z popularnością Grega Piskorskiego, który w czasie festiwalu miał swój występ. Kolejka po autograf do niego przecinała całą salę na skos. Punktem zamykającym festiwal był występ Rokocinianek.

Podsumowanie
Festiwal nie był dla niczym nowym, jak w zeszłym roku, ale był przeze mnie wyczekiwanym obowiązkowym punktem w roku. Miło wrócić do „rodzinnych” stron. I tak jak w zeszłym roku, był motorem, który popchnął moje badania nad haftem kociewskim dalej. Być może dzięki temu zbiorę materiał na następny wykład…

Poniżej galeria zdjęć dra Michała Kargula z części konferencyjnej festiwalu.

Opublikowano Dodaj komentarz

Kociewie Design Festiwal 2020 – Program Festiwalu

PROGRAM KONFERENCJI

8.00 – 8.45 rejestracja uczestników
9.00 – 9.15 otwarcie konferencji

referat inauguracyjny
dr Tomasz Marcysiak z Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu
Tożsamość kulturowa a pamięć zbiorowa

W referacie podejmę próbę wyjaśnienia i omówienia kluczowych kwestii dotyczących tożsamość lokalnej i regionalnej, takich jak: pamięć zbiorowa, społeczne ramy pamięci oraz czynniki budujące wspólną tożsamość, do których zdaniem Posern-Zieleńskiego należą: język lub dialekt, wyznanie lub obrządek, tradycja i obyczaje, mity i symbole oraz wspólne doświadczenia historyczne.

Mirosława Mőller
Regionalista, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury i Biblioteki Publicznej w Skarszewach
Tradycje muzyczne i taneczne na Kociewiu – to je wew radościach ji wew smutkach zawdy w duszy gra.

Co to je to Kociewie i czmó je take ważne dla nas Kociewiaków? Wykład dotyczyć będzie tradycji muzycznych i tanecznych na Kociewiu dawni a dziś. Będzie to opowieść o regionalistach, którzy zasłużyli się w propagowaniu dziedzictwa kulturowego Kociewia. Przybliżę historię tańców i przyśpiewek kociewskich, zespołów podtrzymujących tradycje ludowe oraz podsumuję stan tematycznych publikacji.

mgr Kamila Gillmeister z Fabryki Sztuk w Tczewie
Kilka słów o projekcie „Kociewie igła i nitką. Badania i promocja stroju oraz haftu kociewskiego jako dziedzictwa kultury ludowej regionu kociewskiego”

Podczas wystąpienia przybliżę projekt LOT Kociewie: Kociewie igłą i nitką. Badania i promocja stroju oraz haftu kociewskiego jako dziedzictwa kultury ludowej regionu kociewskiego, dofinansowanego przez MKiDN, w którym w 2019 r. wraz z prof. UAM dr hab. Anną Weroniką Brzezińską brałam udział jako ekspert.

Patrycja Frenkiel adwokat
Ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Wykład poświęcony ochronie krajowej i międzynarodowej niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Bartłomiej Jankiewicz hafciarz, wydawca teczek z wzorami haftów ludowych, członek Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego/koło Rzeszów
Studium haftu kociewskiego II

Referat będzie prezentacją wyników moich dociekań, dotyczących haftu kociewskiego. Podsumuję badania przeprowadzone między zeszłorocznym a obecnym festiwalem, rzucające nowe światło na koncepcje artystyczne Małgorzaty Garnysz i Marii Wespowej. Przedstawię nowe, nigdy dotąd niepublikowane fakty.

11.00 -11.15 przerwa kawowa
11.15 – 12.45 druga część konferencji

Kasia i Maciej Marczewscy
Fundacja Ruszaj w Drogę!
Tak, pochodzę z Kociewia! Dlaczego warto dziś mówić o regionalnej tożsamości?

Pod choinką znajdowała pierniki i pomarańcze. Ciocia wołała na nią „Kasiek”, a mama w domu robiła jajka ryrane i zylc z golonki. Kasia Marczewska pokaże jak duże znaczenie ma dziś poszukiwanie własnej tożsamości. Opowie, jak zwiedzając Kociewie odkryła, że jest półKociewiaczką i jak poznała historię swojej rodziny do czwartego pokolenia wstecz. Maciej Marczewski opowie jak dużą przewagę zyskują regiony stawiające na promowanie turystyki kulturowej. Pokaże na bazie przykładów z całej Polski jak Kociewie, kociewskie tradycje, gwara i wzornictwo mogłyby skuteczniej zaistnieć w przestrzeni publicznej i w świadomości odwiedzających Kociewie turystów.

Mirosława Borucka
Skąd wziąć pieniądze na …..

Postaram się wskazać wybranych ścieżek pozyskania środków publicznych/zewnętrznych na działania obszaru szeroko pojętej kultury. Odpowiem na sobie na pytania: programy, granty i dotacje – gdzie? kto? może złożyć wniosek o dofinansowanie. Elementy kultury Kociewia stają się bardziej rozpoznawalne i „wykorzystywane” w działaniach projektowych.

Natalia Zacharek Uniwersytet Wrocławski,
Stacjonarne Studia Doktoranckie Nauk o Kulturze
Pamięć o tradycji według współczesnych Kociewiaków

Próba adaptacji tradycji na grunt kultury współczesnej, wynika m.in. z potrzeby poszukiwania i podkreślenia własnej tożsamości etnicznej, udowadnianiu jej unikatowości. Te i inne ponowoczesne motywacje rekonstrukcji i pamiętania o dawnych tradycjach, zostaną scharakteryzowane na przykładzie kociewskiej demonologii. Prelekcja stanowi efekt badań empirycznych na Kociewiu w 2019 roku.

Zbigniew Lorkowski
mgr historii, regionalista
Materialna i niematerialna spuścizna osadnictwa menonickiego w Dolinie Sartowicko-Nowskiej

Przedstawię osadnictwo menonicko/olenderskie w ujęciu historycznym oraz kulturowym. Opowiem o prawach, zwyczajach i kuchni a także o budownictwie i sztuce. Przybliżę spuściznę materialną i niematerialną. Referat zamknę rozważaniami na temat wykorzystania krajobrazu doliny w turystyce i promocji gminy Nowe, Dragacz i Warlubie.

12.45-13.00 przerwa kawowa
13.00-14.00 Lech Zdrojewski
Referat podsumowujący dyskusja panelową wygłosi

14.00 zapraszamy na obiad

CZĘŚĆ WYSTAWIENNICZO-WIDOWISKOWA

15.00 uroczyste otwarcie festiwalu
15.30-20.00 prezentacja wystawców
•stoiska handlowe•biżuteria•galanteria•art.dekoracyjne•odzież•ceramika• rękodzieło•rzeźby•obrazy•możliwość dokonania oryginalnych zakupów
16.00 Dyskusja panelowa o kociewskich inspiracjach z Weroniką Briegmann, Kamilą Froelke, Sławkiem Sypiańskim.
17.00 GREG PISKORSKI – The ViolinStyle
18.00 ROKOCINIANKI – kociewska łagodność i góralski ogień

Opublikowano Dodaj komentarz

EUROPEJSKIE DNI DZIEDZICTWA 2019 – Wyróżnienie dla Muzeum

19 listopada 2019 roku w Warszawie odbyła się gala wieńcząca 27. edycję Europejskich Dni Dziedzictwa „POLSKI SPLOT”. Podczas wydarzenia rozdane zostały wyróżnienia dla zaangażowanych w promowanie dziedzictwa kulturowego Polski w ramach EDD.

Uhonorowani zostali organizatorzy najciekawszych wydarzeń odbywających się w ramach 27. edycji Europejskich Dni Dziedzictwa. Z każdego województwa zostało wyróżnionych pięciu popularyzatorów dziedzictwa kulturowego w Polsce. Wśród instytucji z województwa podkarpackiego znalazło się Muzeum Etnograficzne im. F. Kotuli.

Ideą towarzyszącą Europejskim Dniom Dziedzictwa jest przybliżanie społeczeństwu wspólnego dziedzictwa kulturowego. Każdego roku EDD posiadają inną myśl przewodnią – motywem tegorocznej edycji był „POLSKI SPLOT”. Hasło to nawiązuje do wspólnego wysiłku Polaków związanego z połączeniem kraju z trzech części funkcjonujących wcześniej w ramach oddzielnych organizmów państwowych zaborców.

W Muzeum Etnograficznym tegoroczne obchody EDD odbywały się w ramach wydarzenia „Etnosploty. Od źródeł do inspiracji”, które miały miejsce 8 i 15 września. Dnia 8 września miałem przyjemność prowadzić wykład i warsztaty z haftu rzeszowskiego czerwono-niebieskiego.

Opublikowano Dodaj komentarz

Wzornik Rzeszowski

Wzornik Rzeszowski Haft Czerwono-Niebieski

ISBN: 978-83-88085-53-6

Data wydania: 08.09.2019

Teczka zawiera:

  • Historię i opis technik hafciarskich
  • Techniki wykonania elementów – grafiki
  • 9 kart kolorowych z wzorami
  • 12 kart czarno-białych z wzorami do odbijania
  • 33 wzory na kartach kolorowych
  • 2 dodatkowe wzory na kartach czarno-białych

Teczkę wydało Muzeum Etnograficzne im. F. Kotuli w Rzeszowie w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa 2019. Publikacja jest bezpłatna, ale wydana tylko w 100 egzemplarzach.