Opublikowano Dodaj komentarz

Wspomnienia z Kociewie Design Festiwal 2020

Dnia 9 lutego 2020 r. odbył się II Kociewie Design Festiwal w Skurczu. Jest to pierwsze wydarzenie rozpoczętego 8 lutego 2020 r. VI Kongresu Kociewskiego. I tym razem brałem udział w tym wydarzeniu, więc czas trochę o nim opowiedzieć.

W odwiedzinach u Rodziny
To dopiero drugi raz, jak jestem na Kociewiu, a uczucie jakbym odwiedzał rodzinę, z która mieszka tylko trochę dalej odemnie. Znajome miejsca – Skórcz, Barłożno, Mirotki – i ludzie – Dorota Piechowska i jej rodzina, Działacze Kociewscy, Wolontariusze.

Wykłady
W tym roku mój wykład nie był tak obszerny, jak w zeszłym, więc zmieściłem się w wyznaczonym czasie prelekcji. Tak jak poprzednia, poświęcona była haftowi kociewskiemu, ale tym razem prezentowałem wyniki moich badań poczynione pomiędzy Festiwalami.

Oprócz mojego wykładu odbyło się kilka innych, prezentujące różnorodną tematykę, dla których Kociewie stało się wątkiem przewodnim. Dla mnie najciekawsze były wykłady Patrycji Frenkiel poświęcony niematerialnemu dziedzictwu kulturowemu oraz Kamili Gillmeister, która zaprezentowała wyniki swoich badań nad strojem kociewskim.

Smaki Kociewia
Koło Gospodyń Wiejskich Mirotki ugościło nas pysznymi daniami regionalnymi. Zwłaszcza w pamięci utkwił mi szandar i przepyszne ruchanki nadziewane jabłkiem. Naprawdę były bardzo dobre, a musicie wiedzieć, że nie przepadam specjalnie za wypiekami nadziewanymi jabłkami i dla tego należy się Panią z KGW szczególna pochwała.

Jarmark i Występy
Tego roku zaprezentowało się wielu wystawców, więcej niż w zeszłym roku. Specjalnie na Kociewie Design Festiwal przygotowałem nową teczkę „Wzory Haftu – Haft Kociewski Szkoła Morzeszczyńska”, która cieszyła się zainteresowaniem odwiedzających część wystawienniczo-widowiskową festiwalu.

Ale nic nie mogło się równać tego dnia z popularnością Grega Piskorskiego, który w czasie festiwalu miał swój występ. Kolejka po autograf do niego przecinała całą salę na skos. Punktem zamykającym festiwal był występ Rokocinianek.

Podsumowanie
Festiwal nie był dla niczym nowym, jak w zeszłym roku, ale był przeze mnie wyczekiwanym obowiązkowym punktem w roku. Miło wrócić do „rodzinnych” stron. I tak jak w zeszłym roku, był motorem, który popchnął moje badania nad haftem kociewskim dalej. Być może dzięki temu zbiorę materiał na następny wykład…

Poniżej galeria zdjęć dra Michała Kargula z części konferencyjnej festiwalu.

Opublikowano Dodaj komentarz

Kociewie Design Festiwal 2020 – Program Festiwalu

PROGRAM KONFERENCJI

8.00 – 8.45 rejestracja uczestników
9.00 – 9.15 otwarcie konferencji

referat inauguracyjny
dr Tomasz Marcysiak z Wyższej Szkoły Bankowej w Toruniu
Tożsamość kulturowa a pamięć zbiorowa

W referacie podejmę próbę wyjaśnienia i omówienia kluczowych kwestii dotyczących tożsamość lokalnej i regionalnej, takich jak: pamięć zbiorowa, społeczne ramy pamięci oraz czynniki budujące wspólną tożsamość, do których zdaniem Posern-Zieleńskiego należą: język lub dialekt, wyznanie lub obrządek, tradycja i obyczaje, mity i symbole oraz wspólne doświadczenia historyczne.

Mirosława Mőller
Regionalista, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury i Biblioteki Publicznej w Skarszewach
Tradycje muzyczne i taneczne na Kociewiu – to je wew radościach ji wew smutkach zawdy w duszy gra.

Co to je to Kociewie i czmó je take ważne dla nas Kociewiaków? Wykład dotyczyć będzie tradycji muzycznych i tanecznych na Kociewiu dawni a dziś. Będzie to opowieść o regionalistach, którzy zasłużyli się w propagowaniu dziedzictwa kulturowego Kociewia. Przybliżę historię tańców i przyśpiewek kociewskich, zespołów podtrzymujących tradycje ludowe oraz podsumuję stan tematycznych publikacji.

mgr Kamila Gillmeister z Fabryki Sztuk w Tczewie
Kilka słów o projekcie „Kociewie igła i nitką. Badania i promocja stroju oraz haftu kociewskiego jako dziedzictwa kultury ludowej regionu kociewskiego”

Podczas wystąpienia przybliżę projekt LOT Kociewie: Kociewie igłą i nitką. Badania i promocja stroju oraz haftu kociewskiego jako dziedzictwa kultury ludowej regionu kociewskiego, dofinansowanego przez MKiDN, w którym w 2019 r. wraz z prof. UAM dr hab. Anną Weroniką Brzezińską brałam udział jako ekspert.

Patrycja Frenkiel adwokat
Ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Wykład poświęcony ochronie krajowej i międzynarodowej niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Bartłomiej Jankiewicz hafciarz, wydawca teczek z wzorami haftów ludowych, członek Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego/koło Rzeszów
Studium haftu kociewskiego II

Referat będzie prezentacją wyników moich dociekań, dotyczących haftu kociewskiego. Podsumuję badania przeprowadzone między zeszłorocznym a obecnym festiwalem, rzucające nowe światło na koncepcje artystyczne Małgorzaty Garnysz i Marii Wespowej. Przedstawię nowe, nigdy dotąd niepublikowane fakty.

11.00 -11.15 przerwa kawowa
11.15 – 12.45 druga część konferencji

Kasia i Maciej Marczewscy
Fundacja Ruszaj w Drogę!
Tak, pochodzę z Kociewia! Dlaczego warto dziś mówić o regionalnej tożsamości?

Pod choinką znajdowała pierniki i pomarańcze. Ciocia wołała na nią „Kasiek”, a mama w domu robiła jajka ryrane i zylc z golonki. Kasia Marczewska pokaże jak duże znaczenie ma dziś poszukiwanie własnej tożsamości. Opowie, jak zwiedzając Kociewie odkryła, że jest półKociewiaczką i jak poznała historię swojej rodziny do czwartego pokolenia wstecz. Maciej Marczewski opowie jak dużą przewagę zyskują regiony stawiające na promowanie turystyki kulturowej. Pokaże na bazie przykładów z całej Polski jak Kociewie, kociewskie tradycje, gwara i wzornictwo mogłyby skuteczniej zaistnieć w przestrzeni publicznej i w świadomości odwiedzających Kociewie turystów.

Mirosława Borucka
Skąd wziąć pieniądze na …..

Postaram się wskazać wybranych ścieżek pozyskania środków publicznych/zewnętrznych na działania obszaru szeroko pojętej kultury. Odpowiem na sobie na pytania: programy, granty i dotacje – gdzie? kto? może złożyć wniosek o dofinansowanie. Elementy kultury Kociewia stają się bardziej rozpoznawalne i „wykorzystywane” w działaniach projektowych.

Natalia Zacharek Uniwersytet Wrocławski,
Stacjonarne Studia Doktoranckie Nauk o Kulturze
Pamięć o tradycji według współczesnych Kociewiaków

Próba adaptacji tradycji na grunt kultury współczesnej, wynika m.in. z potrzeby poszukiwania i podkreślenia własnej tożsamości etnicznej, udowadnianiu jej unikatowości. Te i inne ponowoczesne motywacje rekonstrukcji i pamiętania o dawnych tradycjach, zostaną scharakteryzowane na przykładzie kociewskiej demonologii. Prelekcja stanowi efekt badań empirycznych na Kociewiu w 2019 roku.

Zbigniew Lorkowski
mgr historii, regionalista
Materialna i niematerialna spuścizna osadnictwa menonickiego w Dolinie Sartowicko-Nowskiej

Przedstawię osadnictwo menonicko/olenderskie w ujęciu historycznym oraz kulturowym. Opowiem o prawach, zwyczajach i kuchni a także o budownictwie i sztuce. Przybliżę spuściznę materialną i niematerialną. Referat zamknę rozważaniami na temat wykorzystania krajobrazu doliny w turystyce i promocji gminy Nowe, Dragacz i Warlubie.

12.45-13.00 przerwa kawowa
13.00-14.00 Lech Zdrojewski
Referat podsumowujący dyskusja panelową wygłosi

14.00 zapraszamy na obiad

CZĘŚĆ WYSTAWIENNICZO-WIDOWISKOWA

15.00 uroczyste otwarcie festiwalu
15.30-20.00 prezentacja wystawców
•stoiska handlowe•biżuteria•galanteria•art.dekoracyjne•odzież•ceramika• rękodzieło•rzeźby•obrazy•możliwość dokonania oryginalnych zakupów
16.00 Dyskusja panelowa o kociewskich inspiracjach z Weroniką Briegmann, Kamilą Froelke, Sławkiem Sypiańskim.
17.00 GREG PISKORSKI – The ViolinStyle
18.00 ROKOCINIANKI – kociewska łagodność i góralski ogień

Opublikowano Dodaj komentarz

Trójmiejski Klub Kociewiaków

Wiosenne spotkanie Trójmiejskiego Klubu Kociewiaków w Gdańsku odbyło się 28.04.2019 r. w Nadbałtyckim Centrum Kultury (Ratusz Staromiejski).

Na spotkanie zostałem zaproszony przez Pana Prezesa Przemysława Kiliana, gdzie przedstawiłem zebranym moją prezentację pt. „Studium haftu kociewskiego”. Po prelekcji przyszedł czas na pytania.

Następnie wystąpienie dra Michała Kargula poświęcone było 12 numerowi czasopisma „Teki Kociewskie”. Przedstawił również uwagę na niedawno wydaną publikację autorstwa Zyty Wejer pt. „Gadki Rozaliji. Felietony zebrane” przez wyd. Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego.

W wolnych wnioskach głosy zabrali także p. Jerzy Knopik, p. Krzysztof Kowalkowski i p. Jacek Cherek, który zaprezentował najnowszy 104 numer Kociewskiego Magazynu Regionalnego.

Na spotkaniu była możliwość zaopatrzenia się w najróżniejsze kociewskie gadżety, dzięki Państwu Piechowskim z Mirotek za co serdecznie dziękujemy! – I skosztować kociewskiego kucha w wykonaniu p. Eli Kilian z Gdańska.

Fot. Jacek Cherek i Jarek Piechowski

Opublikowano Dodaj komentarz

Wspomnienia z Kociewie Design Festiwal

W dniach 10 lutego 2019 roku odbył się Kociewie Design Festiwal w Skórczu. Wydarzenie, to mimo swojego lokalnego charakteru zyskało spory rozgłos w regionie. A ponieważ miałem okazję w nim uczestniczyć, chciałbym wam je przybliżyć.

Zacznijmy od początku.

Co to jest Kociewie?

Kociewie to region etnograficzny na Pomorzu Gdańskim obejmujący obecne powiaty Starogardzki, Tczewski i Świecki. Ta niewielka kraina od wschodu przytulona do Wisły, a on zachodu do dużo większych i bardziej znanych Kaszub jest wielu naszym rodakom wciąż nieznana. Ale Kociewiacy chcą tą sytuację zmienić.

Dlaczego 10 lutego?

Data 10 lutego jest obchodzona na Kociewiu bardzo uroczyście. Tego dnia obchodzony jest Światowy Dzień Kociewia. Na pamiątkę pierwszego zapisu nazwy w formie Gociewie pochodzącej z 10 lutego 1807 r. z meldunku ppłk. Hurtiga do generała Jana Henryka Dąbrowskiego. Kolejne znane zapisy mają już formę Kociewie (Florian Ceynowa, Oskar Kolberg) – odnotowuje się je od lat sześćdziesiątych XIX wieku. Od 10 lutego 2007 roku obchodzony jest ŚDK. Tego dnia każda gmina w regionie przygotowuje jakieś wydarzenie uświetniające ową rocznicę. Oczywiście każda chce błyszczeć jak najjaśniej i przyciągnąć uwagę nie tylko lokalnych mieszkańców, ale również mieszkańców innych gmin i spoza regionu.

Jak to robią w Skórczu?

Tego roku z oryginalnym projektem wyszła gmina Skórcz, której mieszkanka pani Dorota Piechowska była pomysłodawczynią i organizatorką Kociewie Design Festiwal. Wydarzenie oferowało kilka atrakcji: konferencje, jarmark, pokaz mody oraz inscenizację Kociewskiego Wesela.

Skąd tam Ja?

Jednym z częstszych pytań jakie słyszałem było skąd się wziąłem na Kociewiu. Otóż przy tworzeniu Teczki Haftów Kociewskich Szkoły Pączewskiej współpracowałem z Muzeum Ziemi Kociewskiej w  Starogardzie Gdańskim, skąd zostałem polecony organizatorom. Po czym otrzymałem zaproszenie i skorzystałem z niego.

Zaskakująca Niespodzianka

Wraz z organizatorami ustaliliśmy, że na Kociewie przybędę 9 lutego, w planach miałem coś pozwiedzać i odpocząć po podróży, która trwała 12 godzin. Następnego dnia skolei wystąpić z prelekcją i wziąć udział w jarmarku. Moje zwiedzanie nie miało jakiegoś specjalnego planu, trochę pochodzić po okolicy, bo miałem w pierw przyjechać do Tczewa a stamtąd do Skórcza, ostatecznie przyjechałem do Smętowa.

Ale organizatorzy postanowili mnie zaskoczyć. Otrzymałem mobilnych przewodników w osobie pana Stanisława Sierko i pani Józefy Drożdż, którzy obwieźli mnie po Kociewiu, pokazując to co największe atrakcje Kociewia.

Zwiedzanie Kociewia

Zwiedzanie rozpoczęliśmy od gminy Morzeszczyn gdzie miałem okazję obejrzeć murale wykonane w ramach projektu “Wespa” na budynkach użyteczności publicznej wykorzystujące w oryginalny sposób wzory Marii Wespowej. Przemieszczając się między lokalizacjami odwiedziliśmy też grób Marii Wespowej.

Po wizycie w Morzeszczynie odwiedziliśmy Pelplin, a w nim Katedrę i Muzeum Diecezjalne. Generalnie muzeum to słynie z jedynej kopii Biblii Gutenberga w Polsce. Jednak kto mnie zna, ten wie, że to nie najciekawszy dla mnie eksponat. Najwartościowszą kolekcję w muzeum stanowiły paramenty kościelne, a dokładniej hafty na nich wykonane.

Z Pelplina pojechaliśmy do Gniewa gdzie oglądaliśmy zamek krzyżacki i trochę miasta, a następnie do Piaseczna. Końcówkę zwiedzania stanowił obiad w zajeździe Gniewko.

U Reginy

Tak intensywne zwiedzanie zakończyło się zasłużonym odpoczynkiem u pani Reginy, która oferuje pokoje na wynajem. Bardzo wam polecam, to miejsce jeśli chcielibyście się zatrzymać na dłużej w tej okolicy. Gospodarze są bardzo serdeczni, a pokoje czyste i wygodne.

W Pączewie

Następnego dnia z rana wraz z moim Przewodnikami odwiedziliśmy jeszcze Pączewo. Gdzie na cmentarzu parafialnym pochowana jest pani Małgorzata Garnysz. Po wizycie Pączewie udaliśmy się do Skórcza, gdzie Festiwal ruszył już pełną parą.

Łyżka dziegciu w beczce miodu

Moja prezentacja miała być pierwsza w drugiej części konferencji. Niestety przy przygotowaniach do wystąpienia okazało się, że plik był uszkodzony i musiałem go mocno poprawić, co sprawiło, że wystąpiłem jako ostatni. Ostatecznie w dużej mierze udało się go uratować, jednak nie zmniejszyło, to mojej tremy. Mimo to moja prelekcja spotkała się z dużym zainteresowaniem. W rozmowach już po zakończeniu konferencji dowiedziałem się od organizatorów, że moja prelekcja od samego początku cieszyła się największym zainteresowaniem i została dobrze przyjęta przez słuchaczy.

Jarmark

Od godziny 15 rozpoczął się jarmark, na którym lokalni producenci i artyści oferowali swoje wyroby. Ja również sprzedawałem moje teczki, a w zasadzie tylko wspomnianą wcześniej teczkę kociewską, bo inne teczki nikogo nie zainteresowały “Kaszubskie? A to wezmę naszą”.
W trakcie trwania jarmarku zaprezentowano także pokaz mody i inscenizację “Wesela Kociewskiego”.

Pokochać Garnysz

Gdy tworzyłem teczkę haftów kociewskich szkoły pączewskiej wiedziałem, że jednak popularniejszą szkołą jest szkoła morzeszczyńska, na Kociewiu a także poza nim. Jednak dopiero moja wizyta w Skórczu uświadomiła jak bardzo. Dla tego mam nadzieję, że moja publikacja przypomni Kociewiakom o pierwszej szkole haftów kociewskich i na nowo się w niej zakochają.

Kiedy Wespa?

Jednym z najczęściej zadawanych pytań, jeśli nie najczęstszym było “A kiedy Wespowa?” Otóż miejmy nadzieję, że niedługo. Na konferencji udało mi się nawiązać kontakt z osobami posiadającymi stare wzory Marii Wespy, które nie były publikowane i zawierają nieznane szerzej elementy tego haftu. Dla tego będę chciał umieścić je w swojej teczce. Poziom zaawansowania prac nad teczką wygląda tak:

  1. Przerysowałem elementy kolorowe.
  2. Trwają prace nad rysunkami instruktażowymi zaścielania ściegami poszczególnych elementów. To najbardziej pracochłonna część tworzenia każdej teczki i jestem obecnie w połowie.
  3. Powstało kilka wzorów, na 3 pełne karty i kilka mniejszych.
  4. Do opracowania pozostał jeszcze tekst.

Także nie jest źle, ale muszę uporać się z najcięższą pracą.

Zakończenie

Wizyta na Kociewiu okazała się być bardzo intensywna i owocna. Kociewiacy przyjęli mnie z otwartym sercem i chętnie wysłuchali mojego wykładu. Ta wizyta zaowocowała nowymi znajomościami i przyjaźniami. I zdecydowanie będę odwiedzał Kociewie częściej.

Opublikowano Dodaj komentarz

Kociewie Design Festiwal 2019 – Plan Festiwalu

DESIGN
— sacrum czy profanum?

konferencja popularnonaukowa

godz. 9:00 -9:50 rejestracja uczestników konferencji
godz. 09:50 inauguracja konferencji

godz. 10:15 Anna Łucarz
ETNODESIGN – POJECIE, ZJAWISKO CZY MODA?
Referat stanowi próbę określenia czym jest etnodesign. Czy jest to pojęcie naukowe, zjawisko społeczne, a może chwilowa moda w dziedzinie ubioru i wystroju wnętrz? Poznamy zarys dotychczasowych działań, konferencji i wystaw dotyczących etnodizajnu w Polsce.

godz. 11:00 Patrycja Frenkiel
GRANICA MIĘDZY INSPIROWANIEM SIĘ A PLAGIATEM? INSPIRACJE FOLKLORYSTYCZNE I LUDOWE A USTAWA O PRAWACH AUTORSKICH.
Referat będzie próbą nakreślenia sytuacji prawnej związanej z ochroną praw autorskich. Ustawa mówi, że przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Nas w szczególności będzie interesować ochrona dzieł wyrażonych znakami graficznymi oraz z zakresu plastyki, fotografii, wzornictwa przemysłowego czy muzyki.

godz. 11:45 przerwa śniadaniowo — kawowa

godz. 12:00 Bartłomiej Jankiewicz
STUDIUM HAFTU KOCIEWSKIEGO
Prelekcja nakreśli historię haftu na Kociewiu, aż do jego zaniku. Następnie poddane zostaną analizie koncepcje artystyczne Małgorzaty Garnysz i Marii Wespy, na tle haftu kaszubskiego i innych koncepcji artystycznych, które miały wpływ na autorki. Szkoły przeanalizujemy osobno, a także porównawczo. W podsumowaniu nastąpi próba wskazania na wspólny rdzeń obu koncepcji artystycznych, a także możliwości dalszego rozwoju haftu kociewskiego.

godz. 12:45 Damian Domański
OSTEM I MODRAKIEM 0 KOCIEWSKICH INSPIRACJACH (O)POWIEŚĆ Z MORZESZCZYNA
Po dziś dzień gmina czerpie z haftów Wespowej i czyni je swoją regionalną dumą. Przyjrzymy się zatem działaniom animacyjnym i promocyjnym, jakie w ostatnich latach podjął m.in. samorząd, aby dziedzictwo, jakie dzięki hafciarce Marii Wespowej zostało zrekonstruowane, było jeszcze bardziej znane, ale i stanowiło nietuzinkowe narzędzie marketingowe. Będzie to opowieść o indywidualności, kreatywności i lokalnej tożsamości — od spójnej marki promocyjnej, poprzez działania społeczne, po pracownię handmade’u kociewskiego pod nazwą Tkaczykowa.

godz. 13:30 Mirosława Borucka
NIE TAKI PROJEKT STRASZNY, JAK GO MALUJĄ!
Jak pozyskać pieniądze na realizację projektu? Kto i gdzie może złożyć wniosek o dofinansowanie? Jakie czyhają na nas pułapki? Jak radzić sobie z niepowodzeniem? Referat jest próbą pokazania procesu tworzenia projektu na podstawie pomysłu czy inicjatywy, ukazanie przykładowych ścieżek realizacji projektu oraz miejsc pozyskania środków zewnętrznych. Na podsumowanie zaprezentowany zostanie projekt pt. Kulturalnie zakręceni — utożsamianie się z kulturą – jako przykład dobrych praktyk.

godz. 14.15 zakończenie konferencji
godz. 14:30 — 15:00 obiad dla uczestników konferencji

godz. 15:00 UROCZYSTE OTWARCIE FESTIWALU
hymn kociewski
powitania
przedstawienie wystawców
podziękowania
przemówienia
występ dzieci z Miejskiego Przedszkola w Skórczu „Gzóby zes przedszkola” oraz „Lulki nasze kochane” na podstawie tekstów Barbary Pawłowskiej

godz. 16:oo POKAZ MODY
Przygotowany przez młodzież ze Stowarzyszenia DRABKA oraz uczniów Publicznej Szkoły Podstawowej im. Franciska Schornaka w Skórczu JEZDÓM KOCIEWIAKAM od hipstera do lansera

godz. 17:00 (niemal) musical kociewski
KOCIEWSKIE WESELE
w wykonaniu zespołu Familija Kociewska
rajby zmówiny zaręczyny przygotowania do wesela maszki oczepiny

godz. 19.00 oficjalne zakończenie wydarzenia

Opublikowano Dodaj komentarz

Kociewie Design Festiwal 2019 – Plakat

W niedzielę 10 lutego z okazji Światowego Dnia Kociewia odbędzie się Kociewie Design Festival w miejscowości Skórcz. Podczas konferencji „Design – Sacrum czy Profanum?” wystąpię z prelekcją „Studium Haftu Kociewskiego”. Moje wystąpienie odbędzie się w drugiej części, między godziną 12:15 – 13:45. A także będzie możliwość nabycia moich teczek z wzorami haftów podczas festiwalu.

Serdecznie Was Zapraszam.

Opublikowano 2 komentarze

Teczka Kociewska

Teczka haftów kociewskich szkoła pączewska.

Numer ISBN: 978-83-949366-5-5

Data wydania: 02.06.2018

Teczka zawiera:

  • Historię i opis technik hafciarskich
  • Techniki wykonania elementów – grafiki
  • 10 kart kolorowych z wzorami
  • 11 kart czarno-białych z wzorami do odbijania
  • 33 wzory na kartach kolorowych
  • 3 dodatkowe wzory na kartach czarno-białych

Cena: 30,- zł

Teczkę można kupić tu.

Obraz z Motylem